Valeriaan en kattenkruid: wat doet het met je kat?

Valeriaan bij katten roept twee heel verschillende beelden op: het kruid dat je kat helemaal uitgelaten maakt, en het middel dat juist voor rust zou moeten zorgen. Allebei klopt, en dat komt doordat valeriaan op twee manieren wordt gebruikt. Vers of gedroogd werkt het als een speels genotmiddel, vergelijkbaar met kattenkruid. In druppels of tabletten wordt het juist ingezet om een gespannen kat te kalmeren. Hieronder lees je hoe valeriaan bij katten werkt, waarom je kat er zo dol op is en waar je op let als je het als rustgevend middel wilt gebruiken.

In het kort

• Vers of gedroogd valeriaan werkt opwekkend en speels, net als kattenkruid.
• Als rustgevend supplement (druppels, tabletten) wordt het juist gebruikt om spanning te verminderen.
• Niet elke kat reageert; de gevoeligheid is deels erfelijk.
• Overleg bij kalmerend gebruik met je dierenarts, zeker in combinatie met andere medicijnen.

Hoe valeriaan bij katten werkt

Valeriaan bij katten heeft een dubbel karakter, en dat verwart nogal eens. De wortel bevat stoffen die lijken op de geurstof waar veel katten euforisch van worden. Ruikt een kat aan gedroogde valeriaanwortel, dan zie je vaak hetzelfde gedrag als bij kattenkruid: rollen, kopjes geven, kwijlen en uitgelaten spelen. Dat effect duurt meestal een paar minuten en ebt daarna vanzelf weg, waarna de kat er een tijdje ongevoelig voor is. Bij mensen staat valeriaan juist bekend als rustgevend, en in die vorm, als extract in druppels of tabletten, wordt het ook bij katten ingezet om spanning te dempen. Het is dus niet tegenstrijdig: de vorm en de manier van toedienen bepalen of het opwekt of kalmeert.

Kattenkruid, valeriaan en de andere geurkruiden

Valeriaan is niet het enige kruid waar katten op reageren. Het hoort in een rijtje planten die bij katten een geurreactie oproepen, en het is handig om het verschil te kennen:

• Catnip (kattenkruid): het bekendste, werkt opwekkend en speels bij een groot deel van de katten.
• Valeriaan: vergelijkbaar opwekkend effect vers, maar wordt ook als rustgevend supplement gebruikt.
• Matatabi (silvervine): een Aziatisch alternatief waar juist katten op reageren die catnip links laten liggen.
• Kamperfoelie: mildere reactie, soms een uitkomst voor de ongevoelige kat.

Reageert je kat niet op catnip, dan is de kans groot dat een van de andere kruiden wel werkt. De gevoeligheid verschilt per kat en is deels aangeboren; ook heel jonge kittens en oude katten reageren vaak minder.

Valeriaan als rustgevend middel gebruiken

Wil je valeriaan inzetten om je kat te kalmeren, bijvoorbeeld rond een dierenartsbezoek, een verhuizing of vuurwerk, dan gebruik je een supplement dat speciaal voor katten is gemaakt. Houd daarbij een paar dingen in gedachten:

• Kies een dierproduct: gebruik geen valeriaan voor mensen, want de dosering en samenstelling zijn niet op katten afgestemd.
• Begin op tijd: veel middelen werken pas na enkele dagen tot een week opbouwen, dus niet pas op de dag zelf.
• Overleg met je dierenarts: zeker als je kat medicijnen krijgt of gezondheidsklachten heeft.

Valeriaan is een mild en over het algemeen veilig hulpmiddel, maar het is geen wondermiddel en niet elke kat wordt er rustiger van. Blijft je kat ondanks alles erg angstig of gestrest, dan is dat een teken om samen met de dierenarts naar de onderliggende oorzaak te kijken. Soms is een aanpassing in huis of een gerichte aanpak van de angst effectiever dan welk kruid dan ook.