Kat poept of plast in huis: oorzaken en oplossing

Een kat die zindelijk was en ineens in huis poept of plast, doet dat nooit uit wraak of om je te pesten. Achter onzindelijkheid zit altijd een reden: een medisch probleem, iets wat niet klopt aan de kattenbak, of spanning. Voor de kat is het naast de bak doen vaak een noodsignaal. De kunst is dus niet om het gedrag af te straffen, maar om de oorzaak te vinden. Hieronder lopen we de mogelijke redenen langs waarom een kat in huis poept of plast, en wat je stap voor stap kunt doen om het op te lossen.

In het kort

• Onzindelijkheid is een signaal, geen protest; straffen helpt niet en maakt het vaak erger.
• Sluit eerst een medische oorzaak uit, zeker bij plassen: blaasontsteking en blaasgruis komen veel voor.
• Kijk daarna kritisch naar de kattenbak: aantal, plek, soort bak en het schoonhouden.
• Blijft het probleem, dan spelen vaak stress of veranderingen in huis een rol.

Waarom een kat in huis poept of plast

Als een kat in huis gaat poepen of plassen, is dat meestal terug te voeren op een van drie dingen: er is iets mis met de gezondheid, er is iets mis met de kattenbak, of er speelt spanning. Belangrijk is het onderscheid tussen plassen en poepen, en tussen onzindelijkheid en sproeien. Bij sproeien staat de kat rechtop en spuit een klein beetje urine tegen een verticaal vlak; dat is territoriumgedrag. Bij echte onzindelijkheid hurkt de kat en doet een gewone plas of drol op een horizontale plek, zoals het kleed of de bank. Dat verschil helpt je en de dierenarts om de juiste richting te kiezen.

Sluit eerst een medische oorzaak uit

Voordat je aan gedrag of de bak gaat sleutelen, is een bezoek aan de dierenarts verstandig, zeker als het gedrag plotseling begon. Een aantal aandoeningen leidt rechtstreeks tot onzindelijkheid:

• Blaasontsteking of blaasgruis: plassen doet pijn, dus vermijdt de kat de bak. Dit is bij katten een veelvoorkomend en soms spoedeisend probleem.
• Nierproblemen of diabetes: de kat plast meer en haalt de bak niet altijd op tijd.
• Pijn of ouderdom: door artrose lukt het instappen in een hoge bak niet meer.
• Maag- en darmklachten: bij diarree redt een kat het soms niet tot aan de bak.

Vooral een kater die vaak op de bak zit maar er niets uitkomt, is een noodgeval: een verstopte plasbuis is levensbedreigend. Bel in dat geval meteen de dierenarts.

Kijk kritisch naar de kattenbak

Is je kat gezond, dan ligt de oorzaak vaak bij de bak zelf. Katten zijn kieskeurig, en een kleine ergernis is voor hen al reden om een andere plek te zoeken. Loop dit rijtje na:

• Aantal bakken: houd de vuistregel aan van één bak per kat, plus één extra.
• Plek: rustig en uit de loop, niet naast de wasmachine of de voerbak.
• Schoon: schep dagelijks en ververs de bak regelmatig; veel katten weigeren een vuile bak.
• Soort bak en grit: een overkapte bak of geparfumeerd grit wordt lang niet door elke kat gewaardeerd.

Verander telkens één ding tegelijk, zodat je merkt wat werkt. Maak plekken waar de kat al eens is geweest grondig schoon met een enzymhoudend middel, want gewone schoonmaakmiddelen laten voor de kat een geurspoor achter dat uitnodigt tot herhaling.

Spanning en veranderingen in huis

Blijft het misgaan terwijl de kat gezond is en de bak op orde, dan is stress de meest waarschijnlijke oorzaak. Katten zijn gevoelig voor verandering: een verhuizing, een nieuwe huisgenoot of huisdier, een verbouwing of zelfs een andere kat die buiten rondloopt, kan genoeg zijn. Het naast de bak doen is dan een manier om zich veiliger te voelen met de eigen geur. Zorg voor rust, vaste routines en genoeg plekken waar de kat zich kan terugtrekken en omhoog kan klimmen. Verloopt het ondanks alles niet beter, schakel dan je dierenarts of een kattengedragsdeskundige in. Onzindelijkheid is vervelend, maar met geduld en de juiste aanpak in de meeste gevallen goed op te lossen.